Liberte.pl

Rozmowa z Krzysztofem Daukszewiczem o naszym narodowym poczuciu humoru, ocenie Janusza Palikota oraz o tym, czy kiedyś pojawi się polski Kurt Vonnegut.

Czy widzi Pan specyficzne cechy polskiego humoru?

Rozmawiamy w dniu, w którym Polacy walczą o krzyż. To jest bardzo specyficzne poczucie humoru! Szukamy konfliktów, mało tego, nadymamy je do wielkości absurdalnego balona.

Polskim problemem nie są tysiące poległych powstańców - historia zna bowiem wiele przykładów walk, w których nierozsądny heroizm przegrał z pragmatyzmem. Problemem powinno być to, że powstanie warszawskie stało się – kolejny już – murem dzielącym nas na polskich patriotów i oziębłych, wynarodowionych ludzi polskojęzycznych.

Część I

Relacje lidera z masami

Posłannictwo charyzmatyka często nie jest do końca zrozumiałe dla współczesnych. To, co go wyróżnia, to pewne prorocze spojrzenie w przyszłość, a także misja, która stanowi dar powierzony tylko jemu. Innymi słowy, przywódca posiada monopol na wykonanie powierzonego zadania i nikt go w tym ani wyręczyć, ani też zastąpić nie może. I tylko on wie, jak to zadanie wykonać.

Traktuję polskie parady i marsze równości jako, przykro mi to pisać, nieudolną kalkę Christopher Street Day. Od dawna twierdzę, a utrzymuje mnie w tym przekonaniu opinia dwóch gejów opublikowana w ostatnim tygodniu na łamach portalu gazeta.pl, że w obecnej sytuacji parady tylko umacniają stereotypy.

Pomoc wykluczonym niejednokrotnie może prowadzić do pogłębienia ich bierności. Same świadczenia socjalne bez odpowiednich kompleksowych programów pozwalających wyjść z grupy marginalnej, z reguły nie przynoszą oczekiwanych efektów długoterminowych.

„Lubię to!”- krótka, przejrzysta, prymarnie wartościująca deklaracja. Od niedawna także w formie przyjaźnie błękitnego guziczka, który przyozdabia niemalże każdą stronę internetową. Ile emocji by nie wzbudzał, to nie sposób przejść obojętnie obok tego pomysłu sprzężenia portalu Facebook z resztą internetowej rzeczywistości.

Gdy redakcja „Liberté!” zleciła mi podjęcie tematu polskiego patriotyzmu, mój pierwszy pomysł był tyle pretensjonalny, co idiotyczny. Zestawiając dwa dramatyczne wydarzenia – kwietniową katastrofę prezydenckiego samolotu oraz majową powódź – zamierzałem pokazać dwa odmienne sposoby przeżywania wspólnotowości, które, chciałem napisać, wiążą się z dwoma różnymi modelami patriotyzmu. W reakcji na powódź pragnąłem dostrzec patriotyzm pozytywistyczny i typowy dla społeczeństwa obywatelskiego, odmienny od romantycznego i nacjonalistycznego patriotyzmu żałoby. W dalszej części tekstu chciałem wykazać nie tylko, że pierwszy model patriotyzmu jest bardziej użyteczny od drugiego (mobilizacja by umocnić wały daje szanse na zmniejszenie strat wynikłych z powodzi, przywdzianie żałoby w niczym nie pomaga ofiarom), lecz także, że ich współwystępowanie jest kolejnym jest dowodem strukturalnego podziału polskiego społeczeństwa na część lepszą, zmodernizowaną, oraz gorszą, tkwiącą w nacjonalistycznym czy wręcz postfeudalnym tradycjonalizmie.